4857 sayılı İş Kanununun 63. Maddesinde “Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok kırkbeş saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır.” Şeklinde belirtilmiştir. Fazla mesai alacağını ispat yükü, bunu iddia eden işçidedir. Fazla mesai ödemesi yapıldığını
gösteren ve işçi tarafından imzalı bordrolar aksi ispat edilene kadar geçerlidir. İşçinin imzalı bordrosunda daha fazla çalışma yaptığını gösteren ihtirazi kaydı yoksa, bordroda görünenden daha fazla çalışma yaptığını ancak yazılı delil ile ispatlaya bilecektir.
Ancak bordroda hiçbir şekilde fazla mesai gösterilmiyorsa davacı işçi iddiasını her türlü delille ispatlaya bilecektir. Veyahut bordroda işçinin, gösterilenden daha fazla mesai yaptığına dair ihtirazi kaydı var ise yine iddiasını her türlü delille ispatlaya bilecektir. Ancak yine bordroda sembolik ve tekrarlayan şekilde fazla mesai
gösterilmesi ha
Yine gün bazında en fazla çalışma süresi 11 saat olup, haftalık çalışma süresi kanuni süre olan 45 saati aşmasa dahi günlük 11 saati aşan çalışmalar fazla çalışma olarak kabul edilecektir.
Fazla çalışmalar tanık ile ispatlandığında toplam hesaplama üzerinden (ortalama) %30 oranında bir hakkaniyet indirimi yapılacaktır. Ancak davacı işçi iddiasını tanık delili ile değil de yazılı delillerle ispat etmişse hakkaniyet indirimi yapılmayacaktır.
Kanun gereği normal çalışma süresi 45 saat olup, haftalık 45 saati aşan çalışmalar fazla mesai olarak kabul edilecektir. Ancak işçi ile işveren arasında normal çalışma süresi örneğin 40 saat olarak belirlendi ise, bu haftalık 40 saati aşan çalışmalar da 45 saate kadarki 5 saat fazla süreli çalışma %25 zamlı yine 45 saati aşan fazla mesai
ücretleri ise %50 zamlı ödenecektir.
Nitekim bu hususta 4857 sayılı İş Kanununun 41. Maddesinde “Her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle ödenir. Haftalık çalışma süresinin sözleşmelerle kırk beş saatin altında belirlendiği durumlarda yukarıda belirtilen esaslar dâhilin de
uygulanan ortalama haftalık çalışma süresini aşan ve kırk beş saate kadar yapılan çalışmalar fazla sürelerle çalışmalardır. Fazla sürelerle çalışmalarda, her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde yirmi beş yükseltilmesiyle ödenir.” Şeklinde belirtilmiştir.
Yerleşik Yargıtay içtihatları ile bazı meslek gruplarının fazla mesai ücreti talepleri kabul edilmemektedir. Buna göre; tıbbi mümessiller, kapıcılar ve iş yerinde üst düzey yöneticiler esnek çalışma saatleri ve çalışma saatlerini kendilerine göre belirleye bilmesinden dolayı fazla mesai ücreti talep edemeyecektir.
Fazla çalışma alacakları 5 yıllık zaman aşımına tabidir. Dava tarihinden itibaren geçmişe dönük olarak 5 yıllık alacak talep edilebilecektir.
Fazla çalışma alacaklarına temerrüt tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiz uygulanacaktır.
Bunlar dışındaki meslek gruplarının kendi kapsamında çalışma düzeni belirleneceğinden, her talep kendi çerçevesinde hukuki olarak değerlendirilmeli ve hesaplanmalıdır. Bu nedenlerle de uzman avukatlar eşliğinde sorununuzun çözüme kavuşturulması yararınıza olacaktır.