İhbar tazminatı 4857 sayılı İş Kanununun 17. Maddesinde düzenlenmiştir. Madde metninden de anlaşılacağı üzere ihbar tazminatına ancak belirsiz süreli iş sözleşmelerinde hak kazanılacaktır. Belirli süreli iş sözleşmelerinin feshi halinde işçilerin ihbar tazminatı talebi olamayacaktır. İş akdinin feshi hakkında yapılan bildirimden sonra fesih öncesinde beklenen süre ihbar süresidir. Bu sürelere uymadan iş akdini fesheden taraf ihbar tazminatını ödemekle sorumlu olacaktır.
4857 sayılı İş Kanununun 17. Maddesinde;
“a) İşi altı aydan az sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak iki hafta sonra,
- b) İşi altı aydan bir buçuk yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak dört hafta sonra,
- c) İşi bir buçuk yıldan üç yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak altı hafta sonra,
- d) İşi üç yıldan fazla sürmüş işçi için, bildirim yapılmasından başlayarak sekiz hafta sonra,
Feshedilmiş sayılır.”Denilerek ihbar süreleri belirtilmiştir.
Bu süreler sözleşme ile artırılabilir ancak azaltılamaz. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarında da artırılan sürelerin kötü niyetli olarak kullanılması durumunda hakimin ihbar süresini Medeni Kanunun 1. Ve 2. Maddeleri çerçevesinde belirleyeceği öngörülmüştür.
İhbar tazminatı, hem işçinin işverenden hem de işverenin işçiden, şartları oluşması halinde talep edebileceği bir tazminat türüdür. Salt işçinin talep edebileceği bir hak olmamakla beraber İş Kanununda da “Bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat ödemek zorundadır” denilerek bu husus vurgulanmıştır.
İş akdini haklı nedenle (İş Kanunu Madde 24) fesheden işçi ihbar tazminatına hak kazanamayacak, işveren de işçiden ihbar tazminatı talep edemeyecektir. Yine işverenin haklı nedenle (İş Kanunu Md. 25) fesih hakkını kullanması halinde de işçi ihbar tazminatına hak kazanamayacaktır.
Yine işçinin askerlik, evlilik veya emeklilik nedenleri ile iş akdini feshetmesi durumunda da ihbar tazminatı alacağı doğmayacaktır.
İş sözleşmesini işin, işletmenin veya işyerinin gereklerine, işçinin davranışlarına, performansa dayalı olarak fesih etmek isteyen işveren, feshi 4857 sayılı İş Kanununun 19. Maddesinde belirtilen esaslara göre, yazılı olarak ve bu sürelere bağlı kalarak işçiye iletmekle yükümlüdür. Bildirim sürelerine uymayan işveren, ihbar tazminatı ödemekle yükümlü olacaktır.
Haklı nedenler dışındaki nedenlerle, her iki taraf da iş akdini feshetmek istediğinde kanunen bu ihbar sürelerine uymak zorunda kalacaktır. Yani belirsiz süreli ve sürekli bir iş akdinin taraflardan herhangi birisi tarafından haklı olmayan nedenlerle derhal feshedilmesi halinde, haksız fesheden taraf ihbar tazminatı ödemekle yükümlü olacaktır.
İş akdinin deneme süresi içerisinde feshedilmesi halinde işveren aleyhine de işçi aleyhine de ihbar tazminatı hakkı doğmayacaktır.
İşveren tarafından işçinin iş akdi haksız ve bildirim sürelerine uyulmadan feshedilirse ve işçi hemen yeni bir iş bulsa dahi kendisine ihbar tazminatının ödenmesi gerekecektir.
İhbar tazminatına temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz uygulanacaktır.
İhbar tazminatı da 5 yıllık zamanaşımına tabidir. Arabuluculuk görüşmeleri ve davanızın uzman bir avukat tarafından takibi hak kaybı yaşamanızın önüne geçecektir.